Bana gelen ilk soru neredeyse her zaman aynı: "Bir kurumsal web sitesi kaç para?" Dürüst cevap şu: bu soru, "bir ev kaç para?" sorusuyla aynı yapıda. Piyasada aynı işi 5.000 TL'ye de yapan var, 500.000 TL'ye de. İkisi de yalan söylemiyor olabilir — çünkü aynı şeyi satmıyorlar.
Aşağıda, bir teklifin fiyatını gerçekten belirleyen kalemleri açıyorum. Amacım kimseyi pahalıya ikna etmek değil; hangi kalemde tasarruf edip hangisinde edemeyeceğinizi görebilmeniz.
1. Sayfa sayısı değil, şablon sayısı
Müşteriler bütçeyi sayfa sayısıyla ölçmeye alışkın. Oysa geliştirici için 40 sayfalık bir site, 5 farklı şablondan oluşuyorsa 5 birim iştir. Aynı kalıbın 40 kez doldurulması ek maliyet yaratmaz. Buna karşılık her biri kendine özgü tasarıma sahip 6 sayfa, 40 sayfalık siteden pahalıdır.
Pratik sonuç: Teklif alırken "kaç sayfa" değil, "kaç farklı tasarım şablonu" sorusunu sorun. Bütçe sıkışıksa şablon sayısını kısın, sayfa sayısını değil.
2. Tasarım nereden geliyor?
Üç seviye var ve aralarındaki fark katlanarak büyür:
- Hazır tema: Satın alınan bir şablonun renk ve içerikle uyarlanması. En ucuz, en hızlı, en çok benzeyen.
- Yarı özel: Bir tasarım sistemi üzerine markaya özel bileşenler. Çoğu KOBİ için doğru nokta burasıdır.
- Sıfırdan özel tasarım: Ayrı bir tasarım süreci, wireframe, prototip. Maliyetin en büyük tek kalemi budur ve genelde toplam bütçenin %30-50'sini alır.
3. İçeriği kim üretiyor?
Projelerin en sık burada tıkandığını söyleyebilirim. Metin, fotoğraf ve ürün verisi müşteriden gelecekse bu bir maliyet kalemi değildir ama bir gecikme kalemidir. Geliştiriciden bekleniyorsa — metin yazarlığı, fotoğraf çekimi, ürün girişi — bütçeye ayrı ayrı yazılmalıdır.
Uyarı: "İçerikleri sonra veririz" diyen projelerin çoğu, lorem ipsum'la teslim alınıp aylarca öyle kalır. Bu da SEO açısından sitenin hiç yayınlanmamış olmasıyla aynı şeydir.
4. Yönetim paneli var mı, ne kadar derin?
"Kendim güncelleyebileyim" cümlesi masum görünür ama arkasında ciddi iş vardır. Bir blog yazısı eklemek için panel yazmak birkaç günlük iştir; ürün varyantları, stok, çok dilli içerik ve yetki seviyeleri olan bir panel haftalarca sürer.
Burada net olun: hangi alanları gerçekten kendiniz güncelleyeceksiniz? Yılda bir kez değişecek bir "Hakkımızda" metni için panel yazdırmak, o metni bana e-posta atmanızdan çok daha pahalıya gelir.
5. Entegrasyonlar
Ödeme altyapısı, e-fatura, kargo takibi, CRM, ERP, rezervasyon sistemi… Her entegrasyon ayrı bir projedir. Üstelik maliyeti sadece ilk bağlantı değildir: karşı tarafın API'si değiştiğinde sizin siteniz de bakım ister. Teklifte entegrasyonlar isim isim yazılı olsun.
6. Performans ve teknik SEO
Bu kalem teklifte çoğu zaman görünmez, çünkü müşteri istemez ve geliştirici de kendiliğinden yapmaz. Oysa yayına alındığı gün Google'da bulunamayan bir site, yatırımın geri dönüşünü aylarca erteler. Görsellerin optimize edilmesi, Core Web Vitals hedefleri, structured data ve sitemap kurulumu — bunlar sonradan eklenen süsler değil, işin parçasıdır.
Bu konuyu ayrıntılı ele aldığım iki yazı var: sitenizi yavaşlatan 5 gerçek sebep ve yayına almadan önceki 20 maddelik kontrol listesi.
7. Teslim sonrası
Site bittiğinde iş bitmiyor. Hosting, alan adı, SSL, yedekleme, güvenlik güncellemeleri ve küçük değişiklikler yıllık bir gider kalemidir. Bunu baştan konuşmayan projeler, ilk sorunda "bu garantiye giriyor mu?" tartışmasına dönüşür.
Peki nasıl karşılaştırma yaparsınız?
Üç yerden teklif alıp en ucuzunu seçmek, bu yedi kalem farklıysa hiçbir şey ifade etmez. Bunun yerine her tedarikçiden aynı formatta cevap isteyin:
- Kaç tasarım şablonu, hangileri özel tasarım?
- Panelden hangi alanlar yönetilebilecek — madde madde?
- İçeriği kim giriyor?
- Hangi entegrasyonlar dahil?
- Performans hedefi var mı, ölçülebilir mi?
- Teslimden sonra ne kadar süre destek dahil, sonrası ne kadar?
Bu altı soruya net cevap veren teklif, rakamı yüksek olsa bile genelde ucuz olandır. Çünkü fiyat farkının nereden geldiğini görürsünüz — ve sürpriz maliyet, projedeki en pahalı şeydir.